12 potraw wigilijnych. Jakie dania królują na wigilijnym stole i skąd wzięła się ta tradycja?

potrawy wigilijne

Mimo że świat idzie do przodu, tradycja rodzinnych spotkań przy wigilijnym stole się nie zmienia. Od wielu pokoleń nie zmienia się także tradycja 12 potraw wigilijnych. Jakie to potrawy, co symbolizują i skąd w ogóle wzięła się ta liczba?

Zanim w kościele zabiją dzwony na śpiew kolędy „Bóg się rodzi”, wszyscy zasiądziemy do wigilijnego stołu, aby spotkać się w gronie rodzinnym i spożyć wspólnie uroczystą kolację. W Polsce wiele jest tradycji świątecznych kultywowanych od lat. Jedną z nich jest 12 potraw, które królują na wigilijnym stole. Ale skąd akurat ta liczba? Na myśl przychodzi od razu 12 Apostołów, ale hipotez co do ilości potraw jest kilka.

Dlaczego 12 potraw?

Początkowo tradycja mówiła o zaledwie 7 potrawach symbolizujących dni tygodnia. To także ważna cyfra nawiązująca do doskonałości i pełności. Zwyczaj ten podtrzymywała szczególnie biedniejsza część społeczeństwa, której nie było stać na bogatsze menu. Z czasem na stołach zaczęło pojawiać się 9 potraw, a więc tyle ile jest chórów anielskich. Koniec końców liczba ta wzrosła do 12, czyli tyle, ile Apostołów zasiadło do ostatniej wieczerzy z Jezusem, a według wierzeń ludowych, tyle ile jest miesięcy w roku. I tak już pozostało do dziś. Potrawy powinny zawierać wszystkie płody rolne, a każdy powinien spróbować choć po kawałku każdego z dań. Jeszcze do niedawna, najważniejsze, aby potrawy były postne. Wprawdzie kilka lat temu zniesiono ten nakaz, lecz księża nadal nawołująco pozostania przy tradycji postnej wieczerzy wigilijnej.

Jakie potrawy na wigilijny stół?

Dania mogą się nieco różnić w zależności od regionu. I tak na przykład podstawową zupą wigilijną jest czerwony barszcz, a na Kresach Wschodnich zupa migdałowa. Tam też na stołach króluje kutia, mało znana w pozostałej części Polski. Są jednak elementy, które królują na każdym stole jak np. karp. Oto pełna lista 12 potraw wigilijnych:

  1. Barszcz czerwony z uszkami

  2. Zupa grzybowa

  3. Pierogi z kapustą i grzybami

  4. Kapusta z grochem i grzybami

  5. Kompot z suszu

  6. Karp

  7. Ryba po grecku

  8. Śledzie w śmietanie

  9. Makowiec

  10. Kutia

  11. Chleb

  12. Krokiety z kapustą i grzybami

Każda z potraw nawiązuje do pewnej, chrześcijańskiej symboliki. Najważniejsze są ryby. To znak pierwszych chrześcijan. Ryba symbolizuje odradzające się życie. Równie znana jest symbolika chleba, jako ciała Jezusa Chrystusa ofiarowanego przez Boga dla ludzkiego zbawienia. Z kolei czerwony barszcz nawiązuje do krwi niewinnych dzieci zamordowanych przez Heroda chcącego zgładzić nowonarodzonego Mesjasza. Na wigilijnym stole nie brakuje też słodkich potraw, a jednym z podstawowych składników jest mak – symbol urodzaju i ciszy, czy miód – symbol szczęścia, bogactwa i mądrości.

Wieczerza wigilijna to wieczór, w którym oczekujemy na przyjście Jezusa na świat. To także okazja do pojednania się ze sobą i z Bogiem. Istnieje wiele świątecznych tradycji chrześcijańskich przekazywanych z pokolenia na pokolenie. 12 potraw wigilijnych jest jedną z najważniejszych i do dziś mocno kultywowaną. Jednocześnie warto pamiętać, że nie suto zastawiony stół jest w tym dniu najważniejszy, a przygotowanie się na przyjście Jezusa na świat.